Duch Święty, którego świętujemy w dniu Pięćdziesiątnicy, pochodzi zarówno od Boga, który stworzył niebo i ziemię, jak i od Syna Bożego, Jezusa. Dlatego Duch jest rozumiany zarówno jako siła stwórcza, która daje nam inspirację i kreatywność, jak i jako Duch miłości, który łączy nas ze sobą nawzajem i z całym stworzeniem.
Pięćdziesiątnica jest trzecim wielkim świętem Kościoła po Bożym Narodzeniu i Wielkanocy. Słowo „Pięćdziesiątnica” pochodzi od greckiego słowa pentekoste, które oznacza „pięćdziesiąty” i odnosi się do tego, że święto to przypada 50 dni po Wielkanocy.
Pięćdziesiątnica ma kluczowe znaczenie dla początku chrześcijańskiego Kościoła. Opowieść o tym święcie mówi, że uczniowie Jezusa byli razem w Jerozolimie po tym, jak Jezus opuścił ziemię. Duch Święty zstąpił na nich, a oni zostali posłani w świat, aby dzielić się swoją wiarą ze wszystkimi.
Na znak tego, że otrzymali Ducha Bożego, zaczęli mówić i rozumieć wszystkie języki. Był to początek pierwszych wspólnot chrześcijańskich. Dlatego Pięćdziesiątnica nazywana jest także „urodzinami Kościoła”.
Opowieść o cudzie Pięćdziesiątnicy oznacza, że Bóg ponownie stał się obecny w świecie. Tak jak wcześniej był obecny w swoim Synu, Jezusie, tak teraz – jako Ojciec i Syn – jest obecny przez Ducha. Wspólnota, która powstała wokół Jezusa, gdy żył na ziemi, umarł i zmartwychwstał, miała się teraz otworzyć na cały świat.
Pierwotnie Pięćdziesiątnica jest świętem żydowskim, które wyznacza zakończenie żydowskiej Paschy i przypomina o przymierzu zawartym przez Mojżesza na górze Synaj, gdzie otrzymał tablice Prawa – Dziesięć Przykazań. Żydowska Pięćdziesiątnica jest jednocześnie świętem żniw, obchodzonym poprzez pielgrzymki do Jerozolimy. Dlatego w tym czasie w Jerozolimie przebywali Żydzi z wielu narodów. Kościół przejął to święto i nadał mu nowe znaczenie – świętowanie zesłania Ducha Świętego na świat.
Duch Święty jest niewidzialną obecnością Boga. Dlatego często mówi się o Nim za pomocą obrazów i symboli. Trzy najczęściej spotykane symbole Ducha Świętego to gołębica, ogień i wiatr.
W Biblii spotykamy gołębicę w opowieści o arce Noego. Noe wypuszcza gołębicę, aby sprawdzić, czy wody opadły. Gdy wraca ona z świeżą gałązką oliwną w dziobie, Noe wie, że jest nadzieja.
W Nowym Testamencie gołębica pojawia się w opisie chrztu Jezusa. Gdy Jan Chrzciciel udziela Jezusowi chrztu, otwiera się niebo, a Duch Święty zstępuje na Niego w postaci gołębicy. W wielu kościołach nad amboną zawieszona jest figura gołębicy jako symbol obecności Boga w Duchu, gdy głoszona jest Ewangelia.
Biblia opowiada o cudzie Pięćdziesiątnicy, że ludzie doświadczyli Ducha Świętego jako ognia: „I ukazały się im języki jakby z ognia, które się rozdzieliły i spoczęły na każdym z nich. I wszyscy zostali napełnieni Duchem Świętym i zaczęli mówić innymi językami.”
Ogień ogrzewa i oświeca. Duch Święty jest opisywany jako obecność Boga, która ożywia i rozgrzewa serce.
Duch Święty jest także rozumiany jako Ten, który budzi i oświeca wiarę w człowieku.
W rozmowie z Nikodemem Jezus porównuje Ducha do wiatru. Wieje on tam, gdzie chce: „Słyszysz jego szum, lecz nie wiesz, skąd przychodzi ani dokąd podąża”.
Można więc dostrzec i odczuć działanie Ducha, ale samego Ducha nie można zobaczyć ani uchwycić.
Biblijna opowieść o Pięćdziesiątnicy opisuje również przyjście Ducha Świętego jako szum: „I nagle dał się słyszeć z nieba szum jakby gwałtownego wichru i napełnił cały dom.”
Pięćdziesiątnica nie ma tak dramatycznych biblijnych opowieści jak Boże Narodzenie czy Wielkanoc. Przyjście Ducha Świętego do uczniów opisywane jest poprzez języki ognia oraz nową zdolność mówienia i rozumienia ludzi z różnych środowisk.
Opowieść o Pięćdziesiątnicy nie jest więc tak konkretna i może być rozumiana na wiele sposobów. Dlatego ważną rolę w jej przeżywaniu odgrywają poezja i język obrazowy.
W Ewangelii Łukasza czytamy, że zanim Jezus został wzięty do nieba, obiecał uczniom, iż otrzymają moc z wysoka – Ducha Świętego. Mieli pozostać w Jerozolimie i czekać na Jego przyjście. Potem będą gotowi rozpocząć swoją misję. Uczniowie zostali wyposażeni w Ducha i posłani na cały świat, aby dawać świadectwo o Jezusie Chrystusie.
Dzieje Apostolskie kontynuują tę opowieść i opisują, jak Duch Święty, dziesięć dni po wniebowstąpieniu Jezusa, zstępuje na apostołów zgromadzonych w Jerozolimie. W cudowny sposób otrzymują oni zdolność rozumienia i mówienia wszystkimi językami. Następnie wyruszają w świat, aby głosić orędzie o Jezusie Chrystusie.